Matura z biologii – Plan działania cz.1

Cześć! Jeśli zdajesz maturę z biologii to zapewne już wiesz, że materiału do nauki jest dużo.
Ale spokojnie, nie ma co wpadać w panikę i martwić się na zapas. Jeśli będziesz działać systematycznie i uczyć się partiami poszczególnych działów, z pewnością wszystko opanujesz i maturę zdasz śpiewająco. Będzie to wymagało od Ciebie sporo pracy, ale skoro znajdujesz się na tej stronie i czytasz ten post z pewnością jesteś osobą podchodzącą do sprawy poważnie i nie boisz się wyzwań.

Dla takich osób jak Ty, przygotowałam plan działania, który z pewnością ułatwi proces przyswajania wiedzy. Dzięki niemu cały ten obszerny materiał będziesz w stanie podzielić na małe fragmenty i na bieżąco sprawdzać swoje postępy. W tym poście podaję plan na wrzesień czyli zakres wiedzy jaki powinno się przyswoić aby potem nie było problemów z kolejnymi działami i niepotrzebnego stresu, że się nie zdąży.
Sprawdź czy poniższe zagadnienia są Ci znane, a jak nie to zaparz kawę,  wyrzuć poduszkę, a najlepiej całe łóżko przez okno i siadaj do Campbella 😉 Oczywiście żartuję, później też to można przyswoić, ale po co skoro na głowie będą ważniejsze sprawy jak chociażby sukienka na studniówkę. Czyż nie? 🙂  

Miłego czytania! A jeśli nadal czujesz, że ten ogrom materiału Cię wchłonie, pamiętaj, że nawet najdalszą podroż zaczyna się od pierwszego kroku.

Plan w formie pliku pdf znajduje się na naszej grupie wewnętrznej na FB “Matura 2019 – Powtórka z biologii” w zakładce Pliki.

 

Plan działania (1.09 – 1.10)
opracowała Anna Gajos

Jakie zagadnienia trzeba opanować z następujących działów?
1. Budowa chemiczna organizmów.
2. Budowa i funkcjonowanie komórki
3. Cykl komórkowy
4. Metabolizm

 

BUDOWA CHEMICZNA ORGANIZMÓW

1. Przedstawić skład chemiczny organizmów, z podziałem na związki organiczne i nieorganiczne

2. Wymienić pierwiastki biogenne (C, H, O, N, P, S) i omówić ich znaczenie

3. Wyróżnić makro- i mikroelementy i omówić znaczenie makroelementów i wybranych mikroelementów
(Mg, Ca, Fe, Na, K, I)

4. Przedstawić rodzaje wiązań i oddziaływań chemicznych występujące w cząsteczkach biologicznych i ich rolę

5. Wyjaśnić znaczenie wody dla organizmów, opierając się na jej właściwościach fizyczno-chemicznych

6. Na podstawie wzorów strukturalnych i półstrukturalnych ustalić przynależność danego związku
organicznego o znaczeniu biologicznym do określonej grupy związków.

7. Znać sposoby wykrywania określonej grupy związków w próbkach organicznych

8. Węglowodany:
a. przedstawić budowę i podać właściwości węglowodanów – rozróżniać monosacharydy (triozy,
pentozy i heksozy), disacharydy i polisacharydy
b. przedstawić znaczenie wybranych węglowodanów (glukoza, fruktoza, galaktoza, ryboza, deoksyryboza,
sacharoza, laktoza, maltoza, skrobia, glikogen, celuloza) dla organizmów.

9. Lipidy:
a. przedstawić budowę i znaczenie tłuszczów w organizmach
b. rozróżnić lipidy (tłuszcze właściwe, fosfolipidy, glikolipidy, woski i steroidy, w tym cholesterol),
podać ich właściwości i omówić znaczenie

10. Białka:
a. opisać budowę aminokwasów (wzór ogólny, grupy funkcyjne)
b. przedstawić za pomocą rysunku powstawanie wiązania peptydowego
c. wyróżnić peptydy (oligopeptydy, polipeptydy), białka proste i białka złożone
d. przedstawić biologiczną rolę białek
e. opisać strukturę 1-, 2-, 3- i 4-rzędową białek z zaznaczeniem wiązań stabilizujących dane struktury
f. charakteryzować wybrane grupy białek (albuminy, globuliny, histony, metaloproteiny)
g. określić właściwości fizyczne białek, w tym zjawiska: koagulacji i denaturacji.

11. Kwasy nukleinowe
a. przedstawić budowę nukleotydów
b. przedstawić strukturę podwójnej helisy i określić rolę wiązań wodorowych w jej utrzymaniu
c. opisać i porównać strukturę i funkcję cząsteczek DNA i RNA oraz ich ulokowanie
w różnych typach komórek
d. przedstawić podstawowe rodzaje RNA występujące w komórce (mRNA, rRNA i tRNA)
oraz określić ich rolę.

BUDOWA I FUNKCJONOWANIE KOMÓRKI

1. Wskazać poszczególne elementy komórki na schemacie, rysunku lub zdjęciu mikroskopowym,

2. Przedstawić podobieństwa i różnice między komórką prokariotyczną a eukariotyczną oraz
między komórką roślinną, grzybową i zwierzęcą

3. Opisać błony komórki, wskazując na związek między budową a funkcją pełnioną przez błony

4. Wyjaśnić przebieg plazmolizy w komórkach roślinnych, odwołując się do zjawiska osmozy

5. opisać budowę i funkcje mitochondriów i chloroplastów, podając argumenty na rzecz ich
endosymbiotycznego pochodzenia

6.Przedstawić budowę i wyjaśnić rolę jądra komórkowego, wakuoli, rybosomów, siateczki śródplazmatycznej
(gładkiej i szorstkiej), aparatu Golgiego, lizosomów i peroksysomów w przemianie
materii komórki

7. Wymienić przykłady grup organizmów charakteryzujących się obecnością ściany komórkowej
oraz omówić związek między jej budową a funkcją

8. Opisać sposoby poruszania się komórek i wykazać rolę cytoszkieletu w ruchu komórek i transporcie
wewnątrzkomórkowym

CYKL KOMÓRKOWY

1. Przedstawić organizację DNA w genomie (helisa, nukleosom, chromatyda, chromosom)

2. Opisać cykl komórkowy, wymienić etap interfazy, w którym zachodzi replikacja DNA, uzasadnić
konieczność podwojenia ilości DNA przed podziałem komórki

3. Opisać budowę chromosomu (metafazowego), podać podstawowe cechy kariotypu organizmu
diploidalnego

4. Podać różnicę między podziałem mitotycznym a mejotycznym i wyjaśnić biologiczne
znaczenie obu typów podziału

5. Podać przykłady podziału materiału genetycznego w komórkach (podział bezpośredni, amitoza)
i opisać ich znaczenie dla funkcjonowania organizmu

METABOLIZM

1. Enzymy
a. Podać charakterystyczne cechy budowy enzymu białkowego (apoenzym, kofaktor, koenzym,
grupa prostetyczna, centrum aktywne)
b. Opisać przebieg katalizy enzymatycznej
c. Wyjaśnić na czym polega swoistość enzymów (model „klucza i zamka” i indukowanego
dopasowania)
d. Podać główne grupy klasyfikacji enzymów oraz określić sposoby nazewnictwa enzymów.
e. Określić czynniki warunkujące ich aktywność (temperatura, pH, stężenie soli, obecność
inhibitorów lub aktywatorów)
f. Podać przykłady różnych sposobów regulacji aktywności enzymów w komórce (inhibicja
kompetycyjna i niekompetycyjna, fosforylacja/defosforylacja, aktywacja proenzymów,
sprzężenie zwrotne ujemne)
g. Wskazać możliwość pełnienia funkcji enzymatycznych przez cząsteczkę RNA.

2. Ogólne zasady metabolizmu
a. Porównać anabolizm i katabolizm, wskazać powiązania między nimi
b. Wyjaśnić na przykładach pojęcia: „szlak metaboliczny”, „cykl przemian metabolicznych”
c. Scharakteryzować związki wysokoenergetyczne na przykładzie ATP
d. Opisać procesy fosforylacji substratowej, fotosyntetycznej i oksydacyjnej
e. Porównać zasadnicze przemiany metaboliczne komórki zwierzęcej i roślinnej
f. wskazać substraty i produkty głównych szlaków i cykli metabolicznych (fotosynteza, etapy
oddychania tlenowego, oddychanie beztlenowe, glikoliza, glukoneogeneza, rozkład kwasów
tłuszczowych, synteza kwasów tłuszczowych, cykl mocznikowy)

3. Autotrofizm – fotosynteza i chemosynteza
a. Przedstawić proces fotosyntezy i jego znaczenie na Ziemi;
b. Określić lokalizację poszczególnych etapów fotosyntezy
c. Określić rolę najważniejszych barwników biorących udział w fotosyntezie;
d. Na podstawie schematu analizować przebieg zależnej od światła fazy fotosyntezy, przedstawić
funkcje obu fotosystemów i wyjaśnić, w jaki sposób powstają NADPH i ATP
Lokalizacja, przebieg i produkty fazy jasnej
Fosforylacja fotosyntetyczna (cykliczna i niecykliczna)
e. Podać lokalizację i opisać etapy cyklu Calvina oraz wskazać je na schemacie
f. Określić bilans węglowy i wydajność energetyczną fotosyntezy
g. Przedstawić wpływ czynników fizycznych i chemicznych na tempo fotosyntezy
h. Opisać proces fotosyntezy typu C4 i CAM oraz przedstawić przystosowania w budowie
roślin do przeprowadzania takiego typu fotosyntezy
i. Przedstawić proces i znaczenie chemosyntezy
j. Podać główne grupy bakterii chemosyntetyzujacych oraz określić ich udział w cyklach
biogeochemicznych

4. Oddychanie wewnątrzkomórkowe
a. Wymienić związki, które są głównym źródłem energii w komórce
b. Opisać na podstawie schematów przebieg glikolizy, dekarboksylacji oksydacyjnej pirogronianu,
cyklu Krebsa i łańcucha oddechowego – podać miejsce zachodzenia tych procesów w komórce
c. Wyjaśnić zasadę działania łańcucha oddechowego i mechanizm syntezy ATP
d. Wyjaśnić różnicę między oddychaniem tlenowym a fermentacją, porównać ich bilans energetyczny


Pozdrawiam 
Ania Gajos

P.S: Materiału jest sporo, ale dla chcącego nic trudnego:)
Gdyby jednak potrzebna była pomoc, to zapraszam na moje interaktywne lekcje online
>>> 
KLIKNIJ TU, aby sprawdzić szczegóły <<<

 

 

 

5 komentarzy
  • Weronika
    Posted at 19:13h, 26 sierpnia Odpowiedz

    Bardzo przydatny podział! Na pewno będę korzystać we wrześniu. Mam pytanie czy są dostępne podziały materiału na kolejne miesiące?

    • Ania
      Posted at 10:13h, 30 sierpnia Odpowiedz

      Tak, w zakładce materiały znajdziesz wszystkie plany działania 🙂

      • Julia Banaszkiewicz
        Posted at 18:45h, 14 listopada Odpowiedz

        Mogłabym zapytać gdzie ? Bo nie moge znalezc 😂😘

        • Ania
          Posted at 10:35h, 18 listopada Odpowiedz

          Plany działania w formie pdfa są na naszej grupie na FB w zakładce Pliki

  • Kamila
    Posted at 00:10h, 01 września Odpowiedz

    Super, że znalazłam ten plan działania na pewno ułatwi mi przygotowanie do matury i mam nadzieje, że systematyczna praca przyniesie oczekiwany sukces w maju🤗🤗

Dodaj komentarz

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu prawidłowego jej działania oraz korzystania z narzędzi analitycznych, reklamowych i społecznościowych. Szczegóły znajdują się w polityce prywatności. Możesz zarządzać ustawieniami plików cookies, klikając w przycisk "Ustawienia". Ustawienia Rozumiem i akceptuję