Oto prawda, której nikt Ci nie mówi: Na maturze z biologii większość punktów nie ginie przez brak wiedzy. Giną przez sposób myślenia podczas rozwiązywania zadań maturalnych.
W tym artykule pokażę Ci 6 najczęstszych błędów, które sabotują Twój wynik – nawet jeśli doskonale znasz teorię. Dowiesz się, dlaczego tracisz punkty na zadaniach, które powinna/powinieneś rozwiązać, i co zrobić, żeby to się wreszcie zmieniło.
Sprawdź, które z tych sytuacji brzmią znajomo.
Spis treści
- Myślisz, że rozumiesz polecenie, ale nie sprawdzasz, czego dokładnie wymaga
- Odpowiadasz ogólnie, bo boisz się być zbyt konkretna/y
- Nie odnosisz się do danych z tekstu wstępnego
- Pomijasz część polecenia, bo skupiasz się na pierwszym członie
- Zakładasz, że „egzaminator się domyśli”
- Nie analizujesz swoich błędów po arkuszu
- Najważniejsze pytania
1. Myślisz, że rozumiesz polecenie, ale nie sprawdzasz, czego dokładnie wymaga
Czytasz polecenie: „Wyjaśnij zależność między…”
W Twojej głowie pojawia się ogólny sens. Wiesz, o co chodzi. Zaczynasz pisać.
Problem? Nie sprawdziłaś dokładnie, czy masz uwzględnić mechanizm, skutek, przyczynę, czy może wskazać różnicę.
Błąd nie polega na braku wiedzy. Polega na założeniu, że „wiem, o co chodzi”, bez analizy języka polecenia.
Dlaczego to kosztuje punkty?
Bo egzaminator sprawdza konkretną umiejętność. Jeśli polecenie brzmi „uzasadnij”, a Ty tylko opiszesz zjawisko, odpowiedź może być merytorycznie poprawna, ale nie spełnia wymagań zadania.
Jak to naprawić?
Zanim napiszesz pierwsze zdanie odpowiedzi, zatrzymaj się na 10 sekund i odpowiedz sobie w głowie: „Co dokładnie mam tu zrobić?” Podkreśl czasownik operacyjny. Dopiero potem pisz.
Jeśli nie masz pewności, czym różni się „wyjaśnij” od „uzasadnij” albo „porównaj” od „wskaż”, koniecznie przeczytaj artykuł o czasownikach operacyjnych na maturze z biologii – to właśnie tam najczęściej uciekają punkty.
2. Odpowiadasz ogólnie, bo boisz się być zbyt konkretna/y
Wielu maturzystów pisze bezpiecznie.
Zamiast:
„Wzrost temperatury zwiększa aktywność enzymu do wartości optymalnej, ponieważ zwiększa częstotliwość zderzeń enzym–substrat.”
Pisze:
„Bo enzym działa szybciej.”
Dlaczego tak się dzieje?
Bo pojawia się lęk, że jeśli napiszesz coś bardziej szczegółowego, możesz się pomylić. Więc wybierasz wersję „neutralną”.
Tylko że matura z biologii premiuje precyzję. Ogólność bardzo często nie daje pełnego punktu.
Zasada: Jeśli Twoja odpowiedź mogłaby pasować do połowy arkusza, jest zbyt ogólna.
3. Nie odnosisz się do danych z tekstu wstępnego
To jeden z najbardziej podstępnych błędów.
Masz wykres, opis doświadczenia, konkretne liczby, a nawet masz szczegółowe informacje. I co robisz? Piszesz ogólną definicję albo odpowiadasz „z głowy”.
Na maturze z biologii musisz pokazać, że pracujesz na materiale źródłowym. Jeśli w tekście są podane warunki doświadczenia, muszą pojawić się w Twojej odpowiedzi. Jeśli porównujesz dwie grupy, użyj informacji z wykresu. Nie pisz definicji, tylko konkretne informacje z polecenia.
Przykład z prawdziwego egzaminu
Na przykład w zadaniu z maja 2018 pojawiła się taka adnotacja:
„Nie uznaje się odpowiedzi niepełnych – nieodwołujących się do struktury prokolagenu, ale tylko do definicji struktury 4-rzędowej, np. „Prokolagen ma strukturę 4-rzędową, ponieważ ma więcej niż jeden łańcuch polipeptydowy” albo „Struktura 4-rzędowa, ponieważ zbudowany jest z łańcuchów polipeptydowych α”.”
Niestety mimo tego, że maturzyści dobrze rozpoznali strukturę, nie otrzymali punktów. Dlaczego? Zabrakło konkretnej informacji z tekstu o ILOŚCI łańcuchów polipeptydowych ALFA.
Egzaminator chce zobaczyć, że analizujesz dane, a nie tylko przywołujesz teorię.
Jeśli masz tendencję do pisania „z głowy”, zamiast pracy na danych z zadania, zobacz też artykuł o tym, jak analizować długi tekst wstępny krok po kroku. To dokładnie tam najczęściej tracone są punkty.
4. Pomijasz część polecenia, bo skupiasz się na pierwszym członie
To bardzo częsty schemat:
Czytasz: „Podaj przyczynę i przedstaw mechanizm.”
W głowie skupiasz się na „przyczynie”. Piszesz ją. Przechodzisz dalej.
Mechanizm? Zapomniany.
Dlaczego?
Bo mózg naturalnie koncentruje się na pierwszym elemencie zdania. Drugi łatwo umyka, szczególnie w stresie.
Jak to kontrolować?
Po napisaniu odpowiedzi wróć do polecenia i sprawdź: czy są dwie części? Czy odniosłam się do każdej? To najprostszy sposób na odzyskanie punktów.
5. Zakładasz, że „egzaminator się domyśli”
W swojej odpowiedzi stosujesz skrót myślowy. Nie dopisujesz jednego elementu, bo „to przecież oczywiste”.
Dla Ciebie tak. Dla egzaminatora nie.
Na maturze z biologii punktuje się to, co jest zapisane, nie to, co było w Twojej głowie.
Jeśli w poleceniu jest „podaj dwie różnice„, muszą być dwie wyraźnie zapisane różnice. Nie jedna rozbudowana odpowiedź, z której druga „wynika”.
6. Nie analizujesz swoich błędów po arkuszu
Jeśli po rozwiązanym arkuszu patrzysz tylko na wynik procentowy i nie analizujesz błędów, to nie uczysz się na nich. A wtedy te same pomyłki wracają w kolejnym arkuszu.
Postęp zaczyna się wtedy, gdy po każdym błędzie pytasz:
- Czy to był problem z wiedzą?
- Czy z interpretacją polecenia?
- Czy ze sformułowaniem odpowiedzi?
Dopiero wtedy trening zadań maturalnych zaczyna działać.
Po czasie postaraj się wrócić do tych zadań i sprawdź, czy tym razem umiesz wpasować się w klucz maturalny.
Najważniejsze pytanie
Czy naprawdę brakuje Ci wiedzy? Czy może powtarzasz te same schematy błędów?
Bo jeśli to drugie, to dobra wiadomość jest taka, że możesz to zmienić szybciej, niż myślisz.
Spróbuj przy następnym arkuszu skupić się nie na tym, ile zadań zrobisz, ale na tym, czy unikniesz tych błędów. Czasem to właśnie one stoją między Tobą a wynikiem, który wydaje się „nieosiągalny”, ale tutaj trening może uczynić z Ciebie mistrza.
Nie poddawaj się, tylko pracuj – a efekty zaraz się ukażą.
Przydatne artykuły:
- Czasowniki operacyjne na maturze z biologii – zrozum, czego dokładnie wymaga polecenie
- Jak czytać długie zadania maturalne z biologii? – strategia krok po kroku
- Jak wstrzelić się w klucz na maturze z biologii
A jeśli szukasz kursu, który krok po kroku wytłumaczy Ci jak radzić sobie z zadaniami, jak intepretować czasowniki operacyjne i jak nie popełniać typowych błędów na maturze to koniecznie zajrzyj TUTAJ
Nazywam się Ania Gajos i od 9 lat współtworzę Powtórkę z biologii. Z wykształcenia jestem nauczycielem biologii i pomagam uczniom w przygotowaniach do matury z biologii. Z moich lekcji online skorzystały już tysiące osób i dziś możesz spotkać ich na uczelniach zarówno w Polsce jak i za granicą 😉 Jeśli więc chcesz nauczyć się biologii i dobrze przygotować do matury to zapraszam do skorzystania z moich lekcji.
Sprawdź też to
Inne kategorie
O maturach
Recenzje
